W górach

Niewiele jest w Polsce tak charakterystycznych gór, jak Karkonosze. Oprócz Tatr należą do najbardziej znanych i rozpoznawalnych pasm górskich w naszym kraju.

Na początku były góry. Chcieliśmy wejść na każde, nawet najmniejsze wzniesienie. Chcieliśmy wejść wszędzie. Każdy szczyt był potencjalnym „nieprzyjacielem" i dopiero „zaliczenie" go czyniło zeń naszego sprzymierzeńca. Chcieliśmy oglądać tylko takie góry, na których byliśmy. To była nasza idea, zmora i wolność zarazem.

Czym osławiony „Worek" jest dzisiaj? Ile stracił ze swojej tajemniczości, niedostępności i posmaku przygody? Czy odnajdziemy w nim echa słów przytoczonych poniżej, a napisanych grubo ponad 20 lat temu?

Pilsko było pierwszą górą w moim życiu. "Zdobyłem" ją w wieku lat dwóch, większość trasy pokonując na plecach swojego cierpliwego ojca. Pomimo że z tamtej wyprawy niewiele już pamiętam, Pilsko do dzisiaj jawi mi się jako góra gór.

Korbielów to jeden z najlepszych w Polsce ośrodków narciarskich. Posiada dobrze rozwinięty system wyciągów i tras zjazdowych o różnym stopniu trudności, które łączą tę miejscowość z Pilskiem, drugimi co do wysokości szczytem Beskidów.

Cmentarze wojskowe z I wojny światowej na trwałe wpisały się w krajobraz Beskidu Niskiego oraz pasa pogórz. Przez lata zapomniane i niszczejące bardzo powoli wracają do swego pierwotnego wyglądu.

Kiedy w Muszynce rozpoczynaliśmy wspinaczkę w stronę okopów, bardzo mnie ciekawiło, jak też będą one wyglądały. Już raz poszukiwaliśmy pozostałości po konfederatach, schodząc z Lackowej w Beskidzie Niskim. Niestety, bezskutecznie. Czy i tym razem okaże się, że z dawnych umocnień została jedynie nazwa?

Najciemniej bywa pod latarnią. To stwierdzenie szczególnie dobrze sprawdza się w przypadku Gór Leluchowskich, które należą do najmniej uczęszczanych i najdzikszych w Polsce. Problem w tym, że mało kto zdaje sobie z tego sprawę.

Spośród cmentarzy wojskowych z I wojny światowej, rozrzuconych po całym Beskidzie Niskim, jeden zasługuje na szczególną uwagę. Ze względu na piękno, usytuowanie, charakterystyczną historię i pasję ludzi ratujących ten unikatowy zabytek.

"Wędrując ścieżkami Beskidu Niskiego czy sąsiadującego z nim od zachodu Beskidu Krynickiego znajdujemy bardzo niewiele śladów łemkowskiej przeszłości. Czasem zdarzy się wspaniała w swym kształcie cerkiewka, osierocona chałupa, czasem kapliczka bez świątka i obrazu, albo zarośnięty cmentarz z kamiennymi krzyżami. Nawet krajobraz nie jest ten sam co dawniej, bo las zawładnął polami i ścieżki grzbietowe zamieniły się w mroczne tunele." (Roman Reinfuss "Śladami Łemków", Warszawa 1990).