W górach

Jurgów to położona na Pogórzu Spisko-Gubałowskim wieś, należąca, w sensie historycznym i etnograficznym, do Spiszu. Pierwszą uchwytną datą dotyczącą wsi jest rok 1546, kiedy to niejaki Jurko (Gywrko) zostaje założycielem i sołtysem.

Wiatr halny. Charakterystyczny dla regionu Podhala, ale mający, ponoć, destrukcyjne oddziaływanie na samopoczucie ludzi w całym kraju, aż po najdalsze północne obszary. Doświadczam! Towarzyszy mu spory spadek ciśnienia i nagła zmiana temperatury (zimą zawsze odwilż). Wszystko zaczyna się powoli...

Na Przełęczy Małastowskiej znajduje się jeden z najpiękniejszych cmentarzy wojskowych z czasów I wojny światowej. Jednocześnie, ze względu na łatwy dostęp, jest to także najlepiej utrzymany i najczęściej odwiedzany cmentarz z tego okresu.

Decyzja zapadła – wybieramy Gorce. Przed wyjazdem wieczorami ślęczałem nad mapami, wybierałem miejsca, do których chciałbym dotrzeć, przyglądałem się szlakom, przypominałem sobie pierwszy pobyt w tych okolicach. Sześć lat – zleciało jak z bicza strzelił…

Bęczków, niby zwyczajna wieś, jakich wiele. Warto się tu jednak wybrać, aby poczuć świętokrzyskie klimaty. Warto porozmawiać z tutejszymi ludźmi. Zadać im kilka pytań na temat starej zagrody czy polnego krzyża. Jeden z mieszkańców wsi, którego zagadnąłem podczas ostatniej wycieczki rowerowej, westchnął: "Tyle tu ciekawych rzeczy się kryje, a nikogo to nie interesuje".

Rozdarta sukienka pogodnego nieba i wymykające się jego błękitowi halki burzowych chmur. W jednej chwili może się zmienić oblicze bieszczadzkiego nieba z dobrotliwego w demoniczne. Bogactwo kolorów na niebie, orgia kolorów na ziemi: soczysta zieleń dojrzewającej wiosny, rudziejące późne lato, krwawa przejrzała jesień, senna biel pierwszej zimy ...

Zawoja to największa pod względem powierzchni wieś w Polsce. Rozciąga się na obszarze przeszło 10 km i liczy sobie ponad 184 przysiółki. Charakterystyczny dla Zawoi jest też brak północnego horyzontu. Zamiast horyzontu Zawoja ma Babią Górę.

Lackowa to najwyższe wzniesienie Beskidu Niskiego. Pomimo, że jej wysokość nie jest, na pierwszy rzut oka, imponująca (tylko 997 m.n.p.m.), jej zdobycie to prawdziwa walka. Zupełnie nie wiem, czemu będąc małym, nazywałem ją Plackową. Pokonując po latach ostatnie metry dzielące mnie od szczytu, myślałem sobie w duchu, że to właściwie jedyne określenie, na które ta góra nie zasługuje. Niezwykle strome i urwiste stoki w niczym nie przypominały krawędzi, nawet najbardziej wyrośniętego placka.

Niewiele jest w Polsce tak charakterystycznych gór, jak Karkonosze. Oprócz Tatr należą do najbardziej znanych i rozpoznawalnych pasm górskich w naszym kraju.

Na początku były góry. Chcieliśmy wejść na każde, nawet najmniejsze wzniesienie. Chcieliśmy wejść wszędzie. Każdy szczyt był potencjalnym „nieprzyjacielem" i dopiero „zaliczenie" go czyniło zeń naszego sprzymierzeńca. Chcieliśmy oglądać tylko takie góry, na których byliśmy. To była nasza idea, zmora i wolność zarazem.