Polskie Święta

Barbórka - tradycyjne górnicze święto - to nie tylko Śląsk, Zagłębie, kopalnie kruszców i metali nieżelaznych, odkrywki Turoszowa, Bełchatowa czy Konina. To także kamieniołomy i kopalnie surowców mineralnych pod Kielcami, gdzie białych górników jest więcej niż drzew w niejednym lesie. Dlatego obyczaje, uświęcone tradycje kultywowane są w tym regionie Polski z równą estymą.

Najwcześniej w całej Polsce Wielkanoc zaczyna się w mieście Koprzywnica, ledwo kilka kilometrów za Sandomierzem. Za sprawą proboszcza Parafii Matki Boskiej Różańcowej, już w sobotnią noc odprawiane są naraz dwie msze - ta, wynikająca z liturgii i ta, która celebrowana jest gdzie indziej w niedzielę rano, rezurekcyjna.

W Radomyślu nad Sanem odbywa się jedno z najbarwniejszych, najbardziej egzotycznych i niepowtarzalnych świąt ludowych w Polsce – Wielkanocne Turki. Co ciekawe jest to także najbardziej rdzenne polskie święto tego okresu, które nie ma swojego odpowiednika na całym świecie. Mimo swej niepowtarzalności nie przyciąga turystów i jest prawie nieznane w naszym kraju poza najbliższą okolicą.

Najwspanialsze i najbarwniejsze uroczystości Niedzieli Palmowej na Kurpiach odbywają się w Myszyńcu, Kadzidle oraz w Lipnikach i Łysych. Zwłaszcza ta ostatnia miejscowość godna jest polecenia. To tutaj, w 1969 r. odbył się pierwszy na tych ziemiach konkurs Wielkanocnych Palm. Od tamtego czasu do rywalizacji zgłoszono ponad 4 tys. drzewek. Przyjmując, że średnia wysokość zakwalifikowanej do konkursu palmy wynosiła 5 metrów, łączna długość wszystkich to grubo ponad 20 km!

Zwyczaje towarzyszące Niedzieli Palmowej należą do najbarwniejszych i najbardziej widowiskowych. Są też niezwykle różnorodne. W poszczególnych regionach Polski wyglądają zupełnie inaczej.

Żyd na każdą okazję ma swoją prywatną modlitwę. Życie zarówno bałaguły jak szamesa i rabina jest modlitwą, wiecznym, intymnym dialogiem prowadzonym bezustannie z Bogiem. Rozmową o sprawach ważnych, bardzo ważnych i takich, całkiem całkowicie mało istotnych, ba - marginalnych. Na żydowską modlitwę, w zasadzie dobre jest każde miejsce, ale najlepsze z najlepszych to Leżajsk. W dodatku w chwili gdy dzień jest niezwykle szczególny, bo związany z kolejną rocznicą śmierci świętego męża, sprawiedliwego rabina Elimelecha.

21 dnia miesiąca Adar 1786 roku było zimno, ciemno i strasznie. Od rana lało z nieba i wył wiatr. Przez cały dzień było szaro i buro. Wszystko wskazywało na to, że zdarzyło się coś niezwykłego i niezrozumiałego. Rabin Elimelech z Leżąjska nie obudził się, nie otworzył oczu, nie przemówił do Żydów, którzy jak codziennie przyszli po poradę, po pomoc, przynieśli swoje kłopoty i zmartwienia. Odszedł.

Już drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia żaden kawaler w Ciekotach  spokojnie nie usiedzi. Nieżonaci jak poparzeni latają po całej wiosce. Od jednej chałupy do drugiej, od kumpla do kumpla. Namawiają się, kiedy kompania się zbiera i w którą stronę najpierw uderzy: na Bęczków, Scholasterię, Wilków czy może Brzezinki.

W Milówce odbywa się jeden z najbarwniejszych i najbardziej widowiskowych spektakli plenerowych w polskich górach. To "Żywieckie Gody" - Przegląd Zespołów Kolędniczych i Obrzędowych, jedna z najstarszych i najbardziej oryginalnych imprez folklorystycznych w Beskidach i daleko poza nimi.

Tokarnia jest niezwykła z kilku powodów. Przede wszystkim jednak warto do niej przyjechać, żeby wziąć udział w fascynującym obrządku ludowym, który odbywa się tu corocznie podczas Palmowej Niedzieli.